Spotkanie z panem Paulem Hackingiem

Historyk i wykładowca w Gimnazjum nr 2 w Kaliszu, pan Paul Hacking, podzielił się z grupą uczniów biorących udział w projekcie „Żydowski pejzaż Kalisza” swoją prezentacją na temat transportu dzieci żydowskich z terenów Niemiec, Austrii, Wolnego Miasta Gdańska i Polski do Wielkiej Brytanii w latach 1938-1939, podczas tzw. Kindertransport.

Wiedząc, że USA jest krajem najbardziej sprzyjającym Izraelowi oraz dbającym o historię narodu żydowskiego, poprosiliśmy pana Paula (który ukończył w 2000 roku historię na Uniwersytecie Purdue w Indianie) o prelekcję. Jakież było nasze zdziwienie, kiedy dowiedzieliśmy się, że temat pracy magisterskiej, której tytuł w oryginale brzmiał The Kindertransport: An Examination of a Rescue from its Origins to World War II, był właśnie związany z Żydami. Pan Paul, pisząc swoją pracę magisterską , był pionierem, nie istniały wówczas książki oraz filmy na ten temat. Jeden z promotorów pracy, doktor Joseph Haberer, okazał się być dzieckiem wywiezionym z Niemiec podczas pierwszego transportu. Akcja związana z Kindertansport stanowi jasny punkt w historii Holokaustu, bowiem tuż przed wybuchem wojny udało się uratować10 000 żydowskich dzieci, podczas gdy później 2 miliony -zginęły, m.in. w komorach gazowych. Społeczność brytyjska, widząc bezwzględną politykę Hitlera po Nocy Kryształowej (9-10 listopada 1938 r.)i chcąc pomóc Żydom, postanowiła uratować ich dzieci ,wywożąc je do swojego kraju i opiekując się nimi do czasu nadejścia bezpieczniejszych czasów, jak wówczas sądzono. Zorganizowano więc na terenie Wielkiej Brytanii tymczasowe sierocińce, a następnie rodziny brytyjskie adoptowały dzieci. Nieświadome niczego dzieci opuszczały swój kraj w atmosferze podniecenia, sądziły bowiem, że jadą na wakacje za granicę, rodzice przeżywali natomiast ból rozstania. Okazało się później, że większość dzieci nigdy już więcej nie ujrzała swoich rodziców, większość z nich nie przeżyła wojny. Po przyjeździe wszystkie dzieci doznały kulturowego szoku: nieprzygotowani Brytyjczycy często kazali im jeść coś, czego nie mogli jeść ze względów religijnych, zmuszali do brania udziału w nabożeństwach chrześcijańskich, nie rozumieli też języka angielskiego, czasami były szykanowane przez postronnych ludzi, którzy słysząc niemiecką mowę (większość mówiła po niemiecku), widzieli w nich dzieci niemieckich notabli, a nie uciekające przed uciskiem dzieci żydowskie z terenów niemieckich. Przede wszystkim jednak dokuczała im ogromna tęsknota za bliskimi.

Uratowane dzieci przeżyły wojnę, do tej pory wielu z ocalałych spotyka się corocznie na Kindertransport Reunion. Joseph Harberer, spotykając się z młodymi ludźmi, którym opowiadał o swoim losie, powiedział znamienne słowa (zawierające głęboką treść), które chcielibyśmy zadedykować naszej szkolnej społeczności: Jeśli jesteś świadkiem jakichś uprzedzeń powiązanych z niegodziwością wobec drugiego człowieka, nie milcz. Nie pomniejszaj swojego znaczenia. Możesz więcej niż ci się wydaje.