Stroje żydowskie

Nakazy rel. ściśle określały ubiór mężczyzn, co nie oznacza, że nie zmieniał się on w czasie i że nie istniały różnice regionalne. W mniejszym stopniu ograniczenia dotyczyły kobiet, choć także im religia narzucała pewne normy wyglądu, a rabini zalecali skromność strojów. Obowiązywał biblijny zakaz łączenia nici i materiałów wełnianych z lnianymi, gdyż z takiej mieszanki sporządzano sakralny strój kapłanów w starożytnej Świątyni Jerozolimskiej.

Codziennym ubraniem wierzchnim był chałat [arab. chalit], nazywany w języku jid. kapotę. Forma i krój przypominały szlachecki żupan, wzorowany na strojach tureckich. W XVIII w. kolorystyka chałatu była zróżnicowana, na kresach południowych szyte były z materiałów w drobne pionowe paski, w XIX w. przyjął się kolor czarny, co miało symbolizować żałobę po zburzeniu Świątyni Jerozolimskiej. Chłopcy oraz dorośli chasydzi nosili zakładany pod koszulę lub zamiast koszuli tałes kutn [hebr. talit katan = mały tałes] rodzaj kamizelki z białego płótna nie zszytej po bokach, z przodu zdobionej tak jak tałes, granatowymi lub czarnymi pasami, z przymocowanymi na rogach frędzlami, które należało wypuścić na wierzch spodni. Pod wpływem osiemnastowiecznej mody spodnie chasydów były krótkie, do kolan. Strój męski uzupełniały czarne lub białe wełniane pończochy oraz buty – długie z cholewami lub tureckie kapce bez pięt. Głowę mężczyźni przykrywali małą czapeczką, jarmułką, na którą zakładano jeszcze czapkę lub kapelusz o kształcie zależnym od wpływu lokalnej mody. W dni świąteczne noszono sztrejml [jid.], czapki z szerokim rondem z futra lisiego lub sobolego, wzorowane na pol. kołpaku.

Podczas modlitwy mężczyźni okrywali się tałesem i zakładali tefilin.

Kobiety zwykle dostosowywały się do obowiązującej mody i zależnie od zamożności ubierały się jak chłopki lub mieszczki, najzamożniejsze czerpały wzory sukni z zagranicznych żurnali. W pobożnych rodzinach kobiety zamężne nosiły chustki lub peruki, bowiem obyczaj nakazywał golenie głowy po ślubie, aby nie budzić u męża grzesznego pożądania, a także zabezpieczyć się przed złymi duchami, szedim, wplątującymi się we włosy. Na suknię, która powinna sięgać pod szyję i mieć długie rękawy zasłaniające łokcie, zakładały fartuszki – do początku XIX w. bogato zdobione haftem.

Tak wyglądała typowa żydowska rodzina.