Języki żydowskie

Przyczyny powstania:

Chociaż Żydzi zawsze posiadali swój język narodowy, którym był hebrajski, to język ten wcześnie zaczął być uznawany za "laszon hakodesz" ("święty język" lub "świętą mowę"), niestosowny do używania w celach nie-religijnych. Jako "język Boga" hebrajski był zarezerwowany tylko do celów kultowych. Od czasów zniszczenia drugiej świątyni w Jerozolimiehebrajski przestał być językiem codziennego porozumiewania, a Żydzi w Palestynie zaczęli mówić językiem aramejskim (w tym języku zapisano większość Talmudu). Ówczesna diaspora żydowska mówiła przeważnie językiem greckim.

Zapis:

Alfabetem hebrajskim zapisywano większość języków żydowskich w tym jidysz i języki żydowsko-arabskie. Język ladino także był zapisywany alfabetem łacińskim i niekiedycyrylicą lub alfabetem greckim.

W ZSRR stosowano zapisywanie języka jidysz grażdanką.

Współcześnie:

Współczesnym zjawiskiem jest wypieranie języków żydowskich przez języki urzędowe krajów, w których Żydzi mieszkają. Z wyjątkiem hebrajskiego wszystkie języki żydowskie, w tym jidysz, są językami zagrożonymi wymarciem. Mówią nimi głównie ludzie starsi lub mniejszościowe konserwatywne grupy religijne, np. Haredi. Bardziej optymistycznie przedstawia się przyszłość jidysz, który jest wykładany w wielu szkołach wyższych a także jest językiem oświaty we wspólnotach chasydzkich.

Język angielski jest obecnie językiem większości Żydów na świecie (USA, Kanada, Australia, RPA, Wielka Brytania i Nowa Zelandia). Drugim najbardziej rozpowszechnionym językiem jest język hebrajski (Izrael oraz emigranci z tego kraju). Państwo Izrael popiera używanie języka hebrajskiego jako jedynego prawdziwego narodowego języka wszystkich Żydów.

Trzecim najbardziej popularnym językiem jest język rosyjski (około 2 milionów żydów w krajach WNP oraz w Izraelu). Kolejnym jest język francuski (Francja i Quebec) oraz język hiszpański i język portugalski (Ameryka Łacińska).

Sztuczne języki:

Znanych jest kilka prób stworzenia przez Żydów sztucznych języków, służących do porozumiewania się niezależnie od pochodzenia etnicznego i przynależności religijnej. Najbardziej znanym przykładem jest esperanto, stworzone w 1887 przez Ludwika Zamenhofa. Charles K. Bliss stworzył po pobycie w Szanghaju blissymbolics – system ideogramów, używany głównie do komunikacji z osobami ze schorzeniami neurologicznymi.